حاجی عبدالرحیم اوغلی صدرالدین «انتظار»، ۱۳۲۲ نچی هجری قویاش ییلیندا، سرپل کئنتی نینگ عربخانه گذرینده بول آجونغا کوز آچمیشتیر. او، اوزونونگ یاراتتیغی پیشیغ و یوکسئک آنغلاملی قوشوغلاری یانیندا آوغانیستان رادیو و تلویزیونی آرقالی تارقاتتیغی تاتیغ سئسی بیرله اوقودوغو کویلری بیرله ده، ییللاردان بئری آوغانیستانلی تورکلر آراسیندا بیر سابلیغ شاعر و تاتیغ سئسلی ییراغو (قوشوغچو، موسیقیچی) تانیلیب، سئودئکلرینینگ کونگلونده شین (تخت) قوروب کئلمئکته دیر.

         انتظار ایلک مکتبنی سرپلده بیتتیردئکتئن کئیین، بیلگیسینی آرتیرماق اوچون مزارشریف یولوغا توشوب، اوردا کی اسدیه دارالعلومی ده سئکیز ییل اوقودوقتان سونغرا  ۱۳۴۴ نچی ییلدا اوگره تیمینی آداغلاب سرپل گه قایتیب کئله دی.

         شاعریمیز مدرسه ده اوزچاغینینگ اونلو بیلگه لرینده ن تانیلمیش حرمتلی مولوی محمد حنیف «حنیف» نینگ بیلگیلرینده ن آسیغلاندیغینی بیلدیریرکئن، کئندینی قاضی ضیأ الدین «ضیا»، الحاج قاری محمد عظیم «عظیمی سرپلی» بیرله استاد غلام محمد «خدیم» نینگ شاگردی دئب ده تانییدی.

 

         صدرالدین انتظار، یالنغوز اوزبیک تورکچه سیده تئگیل دری تیلیده ده شعرلر یازمیش، آنجاق ۱۳۸۶نچی ییلدا اونونگ تورکچه شعرلرینده ن «گلشن ایچره»  آتی بیرله یوزاوچ قوشوغو ۱۳۳بئتده میرزا اولوغ بئگ مطبعه سینده باسیلیب یایینلانمیشتیر.

         سونغ ییللارغاچا «شمال حوزه» سینینگ شیبیرغان داکی قارا یاغ و گاز ریاستینده کنترول مدیری قوروغا ایشلئب کئلگئن انتظار، حاضر سرپل ده ائمگئکلی (متقاعد) اولاراق یاشاماقتادیر.

         قویودا انتظار نینگ یوقاریدا سویله دیگیمیز بیتیگیده ن بیرنیچه اورنئک کئلتیره میز:

ابن یمین غزلیگه مشاعره

باریچه

مـــرد ایـگـیـت لـرگه قـیــلای خدمت توانـیـم باریچه

صــحــبـت نامــرد دئن قــاچـسام که جـانـیم باریچه

قـیــــــغــو و آزاردئــــن بـیـــزار مـــن ای دوسـت لــر

یخشی لیق دئن سوزلایین مئن تا زبـانـیـم بـاریـچه

جــهــل آسـیبی بـلا دورقـاچـغـیـل اونــدن زیــنــهـار

مئن هم اونگه قرشی من تا قـطـره قـانـیـم بـاریـچه

دشمـن ناکاره دئن یوق دور ازل دئن قـورقـیـشـیــم

مـئن کـوراش مـیـدانیـده بـارمـن نشانـیـم بـاریـچــه

صلح وبردم لیک قویاشی چیقسه اول دم اولکه غه

یــارقـــونــی دئـن کـوچ آلـور قـلبم ایشانیم باریـچـه

گـر رقــیـب شـوم بـولــدی عـشـق یـولـیـده خــطــر

ایـــســتاگــیـم وصـلـیـده دور تـــا آب و نانیم باریچـه

عـــزت دنـــیــا زر و زیـــــور گـه بـاغـلـــیــق انـتـظـار

نــئــچــــه لــر حــرمت قیلور ینگی چپانیم بـاریـچـه

زاغ و زغن

کئلدی طالب لر، باسیب آلـــدی هـمــه یئرنی بـه دو

نئچه گه تیترتمه توشتی، قـنـچــه هــم بـولــدی ینو

کـاکـل و کـــلاه آلـیـنـدی بـاشـیمـیــزدن جـبـر ایــلـن

تــوربــه سـقـال لــر قویوب بولدیک هـمــه مـثـل ببو

شهر ایـچـره خاک مرده سئپیلیب بولـدی ســکــوت

چـهـره مـیزگـه گرد پیری اولــتــوروب هـمـچـون قیرو

بـلـبـل شـوریــده اورنـیـــغــه قــونـــوب زاغ و زغـــن

نــوحــه ی طـــوطــی و قـمـری باغ ارا دور نـاشـنـو

قهرمان لیک شان وشوکت یوقیلیب قـالدی بـوگـون

پـــهلــوان بـاتــورلــرئـمــیـز جای لری بـولدی قــمــو

شــاعر و فـــرهنگ اهلی یاشونوب گاهی قـــاچیب

نـئـچــه سـی قـیلمی گـناه یـاولر قولـیده دیــر گــرو

قــنــچـه بـیـر بـرنـا ایـگیت لـر تهمت آتـیـغه اوچــوب

قـمـچـی و شـلاق لار تـئگــدی بـاشـیگه یا کــسـو

نــغــمــه ی نــای و دوتـار و ســـاز ویـلـــون و ربــاب

اولکه ده خاموش بولدی تیش گه کورمس دور بیـرو

جـان قــمـــه دور یــا مـگر تب توشتی مردم جانیغه

یــاشــونــوب قــاچــر کـه گویا توشسه جنگل گه الو

تـا کـه ائـرکین لیـک قـویاشی چیقمسه مشرق ارا

شــادلــیک دوریــنــی کــورمی حالیمیز بولمس دیو

دوکتور عبدالمنان تاشقین قلمی بیلن، ارمغان ویب صحیفه سیدن

 

حاجی آستانه قل اوغلی عبدالغفور «وفا» 1308 هـ. ش

         عبدالغفور «وفا» 1308 نچی ییل جوزا آییده فاریاب ولایتی اندخوی نینگ (الندی خانه) گذریده دنیا گه کیلدی. او دستلبکی تعلیماتنی اوشه ییرده گی مکتبده (1324) ییلده بیتیریب، کیین بانکداریلیک رشته سی گه اوقیشگه باشله دی. شونینگدیک او خصوصی بیلیم نی اوقیب چیقدی.

         هجری1325  ییلدن باشلب او مامورلیک، همده مدیرلیک لوازملریده، اندخوی، شبرغان، مزار شریف، همده سرپل شهرلریده (د افغانستان بانک) ده رسمی ایش قیلیب کیلدی.

         غفور جان وفا دری و اوزبیک تیللریده شعر ایتیش یانیده موسیقی گه هم، آواز خوانلیک، کمپوزیتورلیک، قولی یوریشه دی. او 1322 نچی ییلدن باشلب شعر و ادبیات بیلن شغلله نیب، اوزبیک، دری و پشتو تیللریده یازگن شعرلری فاریاب، یولدوز، جوزجانان، دیوه، بیدار، ژوندون و باشقه نشریه لرده ترقه لیب حاضرگه چه مستقل صورتده چاپ ایتیلگن ایمس.

         عبدالغفور، «وفا» تخلصی بیلن خلق ارا تانیلیب کیلگن، وفا 1346 نچی ییلده «گلشن آرکستری» نی سرپل شهریده انتظار جوزجانی بیلن بیرلیکده اساس قویدیلر.

         وفا جنابلری نینگ خاص اهتمامی آسیتده موسیقی بیلیم اورگنیش اوچون انتظار جوزجانی، تاج محمد سرپلی و باشقه لر تعلیم آلیب و کمال تاپدیلر.

         او اوز زمانه سی نینگ بویوک ملی کوره شچنی صفتیده افغانستانده گی تورکی زبانلرنینگ سیاسی، فرهنگی و ملی ایرکینلیگینی قولده کیلتیرش اوچون اوته جانفشانلیکلر قیلگن. شونینگدیک 1357 نچی ییل آقیمیده (افغانستان رادیو و تلویزیون) استدیو سیده کابلده اوشبو «گلشن ارکستر» باریب قنچه قوشیقلر ثبت قیلگن لر.

         اوشبو شاعر، آوازخوان، کمپوزیتور، حقیده قنچه کیره کلی معلومات بیرسک- جدا کم بولگن، تنگری تعالی عمرلرینی اوزاغ قیلسن!

یازوچی: انتظار جوزجانی

 

عبدالله بیگ اوغلی تاج محمد سرپلی 1330  هـ. ش

         رحمتلی عبدالله بیگ اوغلی تاج محمد سرپلی 1330 نچی ییل سرپل شهریگه قره شلی (سرخک) قشلاغیده بیر ضیالی عایله ده کوز آچدی. اوقیش و یازیش قابلیتینی آته سی دن اورگه نیب، سونگره او ییرده گی مکتبی ده بیلیم آلیشگه باشلب، خواجه دوکه و صیاد مدرسه لریده فضیلتلی دین عالملر محضریده قالگن اساسی تعلیماتینی تکمیل ایتدی.

         او عربچه، فارچه همده تورکی تیللرینی تولیق اورگه نیب چیقگن. او منطق، تفسیر، عقاید، صرف و نحو و باشقه علملرده بویوک استاد اوزبیکی، دری و عربی تیللرده شاعر بولگن.

         او ییگیتلیک چاغیدن باشلب شعر و ادبیات بیلن قیزیقیب، اوز آنه تیلی بولگن تورکی (اوزبیکی) تیلیده ایجاد قیلیب کیلماقده، اونینگ شعری ایجادیاتی بیر قنچه رسمی نشریه لرده ترقه لیب کیلگن.

         تاج محمد سرپلی، خواجه حافظ، بیدل، نوایی، مشرب، مقیمی، فضولی، عشقری، صوفی الله یار و باشقه شاعرلر، بویوک و عالملر دیوانلرنی انیق اوقیب بیله دی.

         او 1350 نچی ییلیدن باشلب حاضرگچه، افغانستان تورکی خلقلر مابینیده، بیر تنیقلی آوازخوان صفتیده تانیلگن و اوشه ییلده «گلشن آرکستر» نی اعضاسی بولگن.

         او انتظار جوزجانی حلقه سیده قوشیلیب، زمانوی بیلیملر، قوشیقلر، ترانه همده علم و معرفت کسب ایتگن. هجری 1357 نچی ییلیده افغانستان ملی رادیو و تلویزیون گه باریب، قنچه اوقیشلر، ترانه لر انتظار جوزجانی بیلن بیرگه لیکیده ثبت قیلگن لر.

 

         حقیقت بو که تاج محمد سرپلی، صدرالدین انتظار جوزجانی نینگ شاگردلریدن بیری بولگن، موسیقی گه هم قولی یوریشه دی. اوبیز نینگ ادبی افتخارتیمیز دیر. اونینگ سوزی، بابا رحیم مشرب، عشقری، شاه پسند لرگه اوخشه ب کیته دی.

یازوچی: صدرالدین انتظار جوزجانی

 

ظفر هنری گروهی